Prawidłowa ocena osoby przemawiającej może być trudniejsza do wykonania niż sama przemowa. Ewaluacja przemowy musi być zrobiona tak, by zmotywować do dalszego doskonalenia techniki przemawiania. Osoba przemawiająca musi poczuć, że jej wystąpienie było ciekawe i warto przemawiać częściej.

Główna zasada ewaluacji to ocenić: prosto, konkretnie i to co można poprawić. Oceniający musi utrwalić w mówcy przekonanie, że może dokonać pozytywnych zmian. Przy właściwym podejściu i wykonaniu, informacja zwrotna jest doświadczeniem pozytywnym dla mówcy. Łagodzi stres, polepsza relacje międzyludzkie i buduje zaufanie do oceniającego, członków klubu oraz zachęca do dalszej nauki i wygłaszania przemówień.
 

Technika kanapki

Proces oceny zaczyna się już dzień przed wygłoszeniem mowy. Oceniający powinien skontaktować się z mówcą, zapytać o temat, cele mowy oraz ogólną strukturę wystąpienia. Ważną sprawą jest prześledzenie historii wystąpień i ocen mówcy, zebranie informacji o tym co mówcy sprawia szczególną trudność, które elementy wystąpienia są systematycznie poprawiane i ulepszane, jakie są mocne strony mówcy oraz jaki typ osobowości reprezentuje.

Podczas wygłaszania oceny oceniający nie powinien "błyszczeć" na tle mówcy. Mówca musi być uwypuklony i jego rozwój..


Struktura kanapki:

---------------------------------------------
pozytywy
---------------------------------------------
do poprawy 2-3 elementy
---------------------------------------------
pochwały
---------------------------------------------

 
Warstwy zewnętrzne, czyli początek i koniec oceny są zawsze pozytywne! Ocena zaczyna się uwypukleniem i omówieniem mocnych cech wystąpienia.

Podczas wygłaszania ewaluacji, w klubach TM, przyjęło się prezentować maksymalnie 3 elementy do poprawy. Porady podajemy w formie instruktażowej. Mówimy o tym co naszym zdaniem można było zrobić inaczej, ciekawiej. Powiedzmy o tym jak sami byśmy to zrobili. Informacja zwrotna musi być konkretna, nie może zawierać ogólników. Podajemy tylko te elementy, które mówca ma realną możliwość poprawić. Jeśli elementów do poprawy jest dużo więcej resztę oceniający omawia z mówcą w rozmowie prywatnej. Elementy do poprawy powinny być serwowane w formie kanapki.

Początek i koniec oceny jest najlepiej zapamiętany przez mówcę. Oceniający musi o tym pamiętać by odpowiednio przygotować "kanapkę" i jej mocne motywujące zakończenie.
 

Elementy podlegające ocenie

• głos - przemowa musi być dobrze słyszalna w każdej części sali. Głos należy odpowiednio modulować tak, by oddawał emocje związane z tematem wystąpienia. Cechy dobrego głosu to odpowiednia głośność, wysokość, tempo mówienia, barwa głosu oraz odpowiedni oddech,
   
• płynność wymowy - tak zwane "jęki namysłu", czyli wszystkie pauzy typu" "eeeeeee", "yyyyyy", "hmmmmmmm" lub inne słowa wypełniające jak: "wiesz", "no nie?", "ok", "idziemy dalej" itp. Nie mogą się znaleźć w dobrym wystąpieniu,
   
• struktura przemówienia - prawidłowo skonstruowana mowa potrzebuje wyraźnego wstępu, rozwinięcia tematu oraz zakończenia. Wymagana jest spójność treści i logiki mowy. Początek i koniec powinny do siebie nawiązywać. Całość musi przykuć uwagę publiczności od samego początku, dostarczyć rozrywki oraz wywołać pozytywne wrażenie na słuchaczach,
   
• przejścia między częściami wystąpienia - zachowanie spójności mowy bez nagłej "zmiany tematu/wątku" lub wyraźnego oddzielania elementów struktury przemówienia,
   
• mowa ciała - prawidłowe poruszanie się podczas przemówienia (pewne, zdecydowane, po całej "scenie"), wyraźne akcentowanie szczególnie ważnych części przemowy, wyraz twarzy, swoboda ruchów, kontakt wzrokowy z publicznością, odpowiednia postawa ciała oraz gestykulacja,
   
• wygląd - parafrazując znane powiedzenie "jak wyglądasz tak Cię odbierają". Mówca musi być odpowiednio nieskazitelnie ubrany. Jeśli dobrze wyglądasz, to i dobrze się czujesz.

Ocenie może podlegać każdy, bądź tylko kilka wybranych pozycji. Dobrze gdy oceniający przygotuje sobie tabelkę z elementami podlegającymi ocenie i ich punktową wagą. Tabelka pozwoli błyskawicznie ocenić mówcę, dostarczając mu wielu informacji na temat wystąpienia.

Osoba oceniająca powinna mieć już wygłoszone minimum 4 mowy z podręcznika "Competent Communication". Własne doświadczenie jak i zgromadzona wiedza pozwala na tym etapie edukacji przeprowadzić już odpowiednią ewaluację mówcy.

Osoba wygłaszająca swoją pierwszą mowę powinna być oceniona przez osobę która dokonała już minimum 3 dobrych ewaluacji. Ocena pierwszej mowy jest szczególnie ważna dla mówcy a przez to wymaga doświadczenia w ocenianiu i motywowaniu do dalszego kreatywnego rozwoju mówcy.

Ocena dla mówcy powinna być jak jazda samochodem. Ewaluacja mówcę rozwija, sprawia że jedzie do przodu, a w lusterkach widzi ewaluację i problemy, nad którymi pracuje, albo które poprawił i zostawił już w tyle.

zebrał i opracował     
Adam Pioch